Gaziantep Oluşum | www.gaziantepolusum.com
 
AİLE EĞİTİM VE ÖNEM
16.6.2017
Duygu Annaç


•Araştırmalar, bebeğin ilk deneyimlerinin doğumdan
önce başladığını, fetusun çeşitli duyumsal ve hareket deneyimler yaşadığını ve beyin gelişimi ile algısal öğrenmenin bu dene- yinleri etkilediğini bilimsel olarak kanıtlamışlardır. Ultrason kayıtlarına göre, bir bebeğin hamileliğin 7. Haftasında gelişen nöronlarının, bebeğin uzuvlarını hareket ettirdiği görülmüştür. Yenidoğanların, intrauterin dö- nemde duydukları seslere ben- zer sesler duyduklarında emme davranışını daha yoğun yaparak bu sesler karşısında seçici dav- randıkları belirlenmiştir.
•Doğumdan önce başlayan bu öğrenme süreci, doğumdan sonra, anne-baba ve bebeğin bakımı ile ilgilenen diğer kişile- rin bebekle iletişim kurmasıyla devam etmektedir .Bu açıdan aile, yaşamın ilk yıllarında çocu- ğun bakımı ve eğitiminden so- rumlu başlıca kurumdur. Daha sonraları okul ve diğer sosyal kurumların katkıları, ailenin bu konudaki sorumluğunu yerine getirmesine yardımcı olsa da, onun önemi ve sorumluluğunu azaltmaz.
•Ailelerle birlikte yapılacak çalışmalara ilişkin olarak alan yazında, anne babayı anne
baba olarak gören yaklaşımlar, öğretici olarak gören yakla- şımlar, öğretici ve savunucular olarak gören yaklaşımlara yer verilmektedir. Anne –babayı anne-babalık rolleri açısından eğitmeyi amaçlayan program- larda, anne-babayı anne babalık rolleri açısından eğitmeyi amaç- layan programlar, anne-babala- rın çocuklarının engeline uyum süreci, çocuğun sosyalleşmesi, kardeşlerle ilişkileri, velayet ve yasal işlemlerle ilgili bilgi, destek ve kaynak sağlanmaktadır. Anne babaları sadece anne baba olarak görme yaklaşımına göre, anne babaların rolleri savunuculuk yada öğretici olmaktan çok anne-babalık olmalıdır.
•Anne-babayı çocuğuna öğretici olarak yetiştirmeyi amaçlayan programlarda, anne-babalara, çocuk yetiştirme yaklaşımları, çocuğun dil gelişimine, sosyal ve duygusal gelişimine katkıda bulunma. çocuğuna çeşitli dav- ranış ve bağımsız yaşam bece- rilerini kazandırmak hedeflen- mektir. Anne babayı gönüllüler
/ savunucular olarak eğitmeyi amaçlayan programlarda, anne babalar yasal savunuculuk, çocuğunun eğitimiyle ilgili uzman, toplumsal kuruluşlar
ve ekonomik kaynaklar bulma konularında gönüllü bireyler olarak eğitilmektedir.
•Çocuklarının eğitimine aktif katılımlarını sağlamak üzere ve- rilen aile eğitimi hizmetleri, an- ne-babaların çocuklarıyla ilgili belirli amaçları gerçekleştirme- lerini sağlamak üzere uzmanlar- ca sistematik olarak yürütülen etkinlikleri içermektedir. Aile eğitiminin temelinde, çocuğun sağaltımını sağlayıcı veya ge- nişletici rol almalarını sağlayan bilgi ve becerileri kazandırma düşüncesi yatmaktadır. •Yetersizliğin tanısı konduktan sonra değişik uyum evrele- rinden geçen anne baba, bu dönemde duygusal desteğin yanında, çocuğun için ne yapabileceği konusunda yoğun yardımcı ihtiyaç duymakta ve bu da özel eğitim ihtiyacı bireylerin anne babalarının sistematik al- ması gerekliliğini artırmaktadır.

AİLE EĞİTİM PROGRAMLARI

•Aile eğitim programları, anne- babalarına beceri ve kavram- ları öğretme ve davranışlarının kontrol etmede kullanabilecek- leri etkili yöntemler ve teknik- leri kazanmalarını amaçlayan programlardır.

AİLE EĞİTİM PROGRAMI ÇEŞİTLERİ 1. Programa Katılan Kişi Sa-

yısına Göre Düzenlenen Aile Eğitim Programları
•Aile eğitim programları, prog- ramları katılan kişi sayısına bağlı olarak grup ve bire bir eğitim olarak düzenlenebilmektedir.

•El kitapları genellikle beceri ve analiz, çocuğun düzeyini sapta- ma, öğretim yönleri, kullanılacak araç-gereçler, ödül kullanma

ve kayıt süreçlerini içermek-
te. Toplantılar sunu, modeller ,rol ,yapma ve ev ödevleri gibi öğrenme-öğretme süreçlerini içermektedir. en önemli avantaj- larından birisi, anne-babaların birbirlerinden öğrenmeleri ve başarılarını paylaşmalarıdır.

2.Bire-bir Eğitim Yoluyla Düzenlenen Aile Eğitim Programları
•Bire –bir eğitim yoluyla düzen- lenen aile eğitim programları, anne-babalar ile uzmanın bire- bir çalıştığı programlardır.

3.Eve Dayalı Aile Eğitim Programları
•Erken çocukluk dönemindeki çocukların anne-babalarına sağlanan aile eğitim hizmetle- ri, çocuğun bakımı, çocuğun özellikleri, gereksinimlerini nasıl karşılayacakları gibi konularda ana-babalara bilgi ve beceri ka- zandırmayı amaçlamaktadır. •Eve dayalı uygulamalar, ailenin gereksinimlerini kendi ortamın- da belirlemek, aileyle birlikte planlama yapmak, çocuğun gereksinimlerini kendi ortamın- da karşılamak ve aileye bilgi ve eğitim sağlamak için en uygun ortam olduğu belirtilmektedir. •Bazı programlar, anne-baba- lara çocuğunun davranışlarını kontrol etme becerisi kazandır- mak üzere geliştirmekte iken , bazısı ev ortamında kazanılması işlevsel olan tuvalet kontrolü, giyinme , yemek yeme gibi öz- bakım becerisini kazandırmak üzere geliştirilebilmektedir.

•Eve dayalı aile eğitimi prog- ramlarında , aile eğitimcisinin rehberliğinde anne-babalar, ço- cuklarının eğitim gereksinimleri karşılamaları konusunda evde eğitilmekte ve uzman-aile etki- leşimi evde gerçekleşmektedir düzenli aralıklarla yapılan ziya- retlerde anne-babanın çocuğu- na beceri, kavram kazandırma- sına, davranışlarını yönetmesine ilişkin oturumlar, anlatım, model olma, davranışın prova edilmesi ve bağımsız uygulama basa- makların içermektedir.

Örneğin: aileler çocuklarının bi- rebir eğitim gereksinimi olduğu görüşüne katılmayabilirler. Evde çocuğun dikkatinin dağılması- nı sağlayacak uygun ortamlar olmayabilir. Anne-babalar diğer aile üyelerinin gereksinimlerini ihmal edebilir. Anne-babalar çocuklarıyla bire –bir yapacaklar öğretim etkinliklerini yapmaya- bilirler.

4.Kuruma Dayalı Aile Eğitim Programı
•Kuruma dayalı aile eğitim programlarında ailenin eğitim, çocuğunun devam ettiği kurum tarafından gerçekleştirilmekte- dir. Bukurumlar, resmi eğitim kurumları, özel özel eğitim kurumları ve üniversitelere bağlı özel eğitim merkezleri olabil- mektedir.

Kuruma dayalı programlarda anne babalara çocuklarına bece- ri ve kavramları nasıl kazandıra- caklarına yada davranış yöneti- mine yönelik beceriler, çocuğun devam ettiği eğitim kurumunda düzenlenen aile eğitim otu- rumları yoluyla kazandırılmaya çalışılmaktadır.

5.Ev ve Kuruma dayalı Aile eğitimi Programları
•Ev ve kuruma dayalı aile
eğitim programları, eve dayalı ve kuruma dayalı aile eğitimi programlarının bir bileşimi-
dir. Bu tür programlarda bir eğitim kurumuna devam eden çocukların okulda kazandıkları becerilerin, ev ortamı ve yakın çevrede de sürdürülmesi ve genellenmesini ya da kurumda üzerinde durulmayan becerile- rin kazandırılmasını amaçlayan programlardır.

Bu programlar, genellikle özbakım ve ev içi becerilerinin öğretimine yönelik olarak evde başlatılır ve sürdürülür. Diğer bir program çeşidi ise; davranış de- ğiştirme programıdır. Anne- ba- baların çocuğun ev ortamındaki uygun olmayan davranışlarını arttırmalarına yönelik olarak düzenlenmektedir.

6. Programın Amacına Göre Düzenlenen Aile Eğitim Prog- ramları
•Aile eğitim programları, anne- babaların uygulamalı davranış analizi ilke ve işlem süreçlerini kazanımları ve çocuklarına beceri ve kavramları öğretmeyi kazandırma amaçlarına yönelik olarak planlanabilmektedir.

Yaşadığım doğum sürecinden dolayı yazılarıma bir süre ara vermek zorundayım. Tüm okurlarımın anlayışı için teşekkür ederim. 

 
Yazarlar