Gaziantep Oluşum | www.gaziantepolusum.com
 
YILLIK İZNİNİZ KULLANDIRILMAZSA .. !
17.6.2017
Fevziye Karaer


Yaz döneminin yaklaşması ile birlikte pek çok çalışan yılın yorgunluğunu bir nebzede olsa atabilmek için tatil plan- ları yapıyor. İşçilerin, yıllık izinlerini istedikleri tarihte kullanabilmeleri için ise bir takım şekli şartlara uyulma- sı gerekiyor. Aksi takdirde işçilerin uzun yıllar süren çalışmaları sonucunda elde ettikleri ya da edebilecekleri tazminat vb. haklardan mah- rum kalmaları söz konusu olabilir. Bizde bu yazımızda yıllık izinlerin kullanılmasına ilişkin bir takım önemli hu- suslara değineceğiz.

Yıllık ücretli iznini belli bir tarihte kullanmak isteyen işçi ne yapmalıdır?

Yıllık ücretli izin hakkını kul- lanmak isteyen işçi, iznini kullanacağı tarihten en az 1 ay önce işverene bunu yazı- lı olarak bildirmesi gerekir. Yargıtay, işçinin 1 aydan daha kısa süre önce izin talebinde bulunmasını izin talebinin karşılanması için işverene ye- terli süre tanınmaması olarak değerlendirmiş ve 1 gün önce yapılan izin talebinin reddi nedeniyle işten ayrılmasını işçinin devamsızlığı olarak saymıştır(Yargıtay 9. H.D.'nin 2006/15954 E. , 2006/17843 K. sayılı ve 20.06.2006 tarihli ka- rarı).

İşçi, yıllık izin isteminde, adı- nı soyadını, varsa sicil numa- rasını, iznini hangi tarihler arasında kullanmak istediğini ve ücretsiz yol izni isteyip is- temediğini yazar.

İzin kurulu veya işveren, iş- çinin istediği izin kullanma tarihi ile bağlı mıdır?

Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği'nde belirtildiği üzere izin kurulu veya işve- ren, işçinin talebiyle bağlı de- ğildir.

İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgi- li işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.Yıllık ücretli izin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ayrıca ödenir.

İşçinin izin talebine rağmen yıllık izin kullandırılmaması işçiye fesih hakkı verir mi?

Yargıtay'ın konuya ilişkin olarak vermiş olduğu em- sal nitelikteki kararda; yıllık izinin hangi tarihlerde kul- landırılacağı işverenin yö- netim hakkı kapsamında olmakla birlikte talep hakkı- nın doğduğu yıl içerisinde izin hakkının kullandırılması gerektiği;ancak, yıllık ücretli iznin kullandırılmamasının haklı fesih sebebi oluştura- bilmesi için çok uzun süre hiç izin kullandırmaması ya da talep edildiği halde ge- rekçesiz olarak izin kullan- dırılmaması gerekli olduğu- nu belirtmiştir.. (22. H.D.'nin 2013/7567 E. , 2014/6472 K. sayılı ve 18.03.2014 tarihli ka- rarı). Yerleşik Yargıtay uygula- ması da bu doğrultudadır.

Yargıtay 9. H.D.'nin konuya ilişkin olarak vermiş olduğu bir kararında; “ Her ne kadar iş- veren hak edilen yılın sonuna kadar izin vermekte serbest ise de ancak bir yılı aşkın süreden sonra nedensiz izin vermeme halinde davacı işçinin fesih hakkı doğacağı gibi, işveren izin talebine muvafakat vermek zo- rundadır. ” şeklinde değerlen- dirme yapmıştır(2011/31608 E. , 2011/35332 K. sayılı ve 06.10.2011 tarihli kararı).

Yıllık izin sürelerinin işçi- nin izin talebine rağmen az kullandırılması haklı fesih sebebi midir?

Yıllık izin süresi tarafların anlaşmasıyla ve bir bölümü 10 günden aşağı olmamak üzere bölünebilir. Yıllık izin- lerin talep edilmesine rağ- men çok kısa sürelerle kul- landırılması işçi açısından haklı fesih sebebi olarak değerlendirilebilir. Ancak sırf 10 günden kısa olması nedeniyle kullanılmamış gibi değerlendirilmez(Yarg. 9. H.D. 24.03.2011 T. , 2009/7959 E. , 2011/8629 K. sayılı kararı).

İşveren tarafından yıl içinde verilmiş bulunan diğer üc- retli ve ücretsiz izinler veya dinlenme ve hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez.

Yıllık ücretli izin süresi tatil gününe rastlarsa nasıl de- ğerlendirilir?

Yıllık ücretli izin günlerinin hesabında izin süresine rast- layan ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Bunu bir örnekle açıklarsak; hafta tatili Pazar günü olan bir işçi, pazartesi günü 7 günlük bir yıllık izne çıktıysa bu du- rumda işe başlaması gereken gün takip eden haftanın pa- zartesi günü değil, salı günü- dür.

Yıllık ücretli izin süresi içe- risinde işçinin başka bir işte çalışması mümkün müdür?

Yıllık ücretli iznini kullan- makta olan işçinin izin sü- resi içinde ücret karşılığı bir işte çalıştığı anlaşılırsa, bu izin süresi içinde kendisine ödenen ücret işveren tara- fından geri alınabilir.

İşveren, işyerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izinle- rini gösterir izin kayıt belge- si tutmak zorundadır.Yıllık izinlerin kullandırıldığı nok- tasında ispat yükü işverene aittir. İşveren yıllık izinlerin kullandırıldığını imzalı izin defteri veya eşdeğer bir belge ile kanıtlamalıdır. Bu konuda ispat yükü üzerinde olan iş- veren işçiye yemin teklifin- de bulunabilir(Yarg. 9. H.D. 02.04.2012 T. , 2012/7958 E. , 2012/11056 K. sayılı kararı). Yıllık iznin kaydıyla ilgili Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliğinde yıllık izin kayıt belgesi tutması gerektiği ya da aynı esaslara göre düzenleyeceği izin def- teri veya kartoteks sistemiyle tutması gerektiği belirtilmiş- tir.

Sözleşmenin sona ermesi halinde kullanılmayan yıllık ücretli izin hakkı ne olur?

İş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona ererse hak ka- zanılıp da kullanılmayan ücretli izin hakkı bir ücret alacağına dönüşür. Belirt- tiğimiz üzere sözleşmenin herhangi bir sebeple sona er- mesi yeterli olup ayrıca işçi- nin sözleşmeyi haklı sebeple sona erdirmesine gerek yok- tur. Önemle belirtmek gerekir ki iş sözleşmesinin devamı sırasında yıllık ücretli izin hakkı ücrete dönüşmez ve bu haktan vazgeçilemez. Ancak çalışma hayatında sık sık kul- lanılmayan ücretli izin hak- kının, iş sözleşmesi devam etmesine rağmen ücret olarak işçiye ödendiği görülmekte- dir. Yıllık izin süresine ait üc- ret, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden he- saplanarak kendisi veya hak sahiplerine ödenir. Yıllık izin ücreti çıplak brüt ücret üze- rinden hesaplanmalıdır. 

 
Diğer Yazılar
Yazarlar